Surge Protection ใน ปลั๊กไฟ คืออะไร

ระบบกันไฟกระชาก (Surge Protection) คืออะไร สำคัญกับปลั๊กพ่วงอย่างไร?

หนึ่งในปัญหาสำคัญที่เรามักพบเจอกันบ่อยๆ เมื่อมีการใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าก็คือ “ไฟกระชาก” ซึ่งความรุนแรงนั้นก็จะแตกต่างกันออกไปตั้งแต่ไม่รู้สึกว่าเกิดขึ้นจนถึงสร้างความเสียหายให้กับเครื่องใช้ไฟฟ้า นั่นทำให้มีการคิดสิ่งที่เรียกว่าระบบกันไฟกระชากขึ้นมาเพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว ซึ่งในบทความนี้เราจะมาทำความรู้จักกับผู้ช่วยที่อยู่ในปลั๊กไฟตัวนี้กันว่ามีหน้าตาเป็นอย่างไรรวมถึงกลไกการทำงานของเจ้าสิ่งนี้ด้วยครับ

ไฟกระชากเกิดจากอะไร เกิดจากสาเหตุใดบ้าง

เรื่องแรกเลยที่เราต้องทำความเข้าใจก็คือไฟกระชากคืออะไรและเกิดจากสาเหตุใดได้บ้าง โดยไฟกระชากนั้นก็คือการที่แรงดันไฟฟ้าเกิดความปิดปกติกล่าวคือเกิน 220V ภายในช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง ซึ่งเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วแต่ก็อาจส่งผลเสียต่อเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กำลังทำงานอยู่ได้ครับ

สำหรับสาเหตุของการเกิดไฟกระชากนั้นเกิดขึ้นได้จากหลายอย่างด้วยกันไม่ว่าจะเป็น ฟ้าร้อง ฟ้าผ่า, สัญญาณรบกวนทางไฟฟ้า, การวางระบบไฟฟ้าที่ไม่ได้มาตรฐาน, การเปิดหรือปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟเยอะๆ สังเกตได้จากเวลาที่เราเปิดเครื่องปรับอากาศหรือตู้เย็น โดยกระแสไฟที่ผิดปกตินั้นจามาทางสายไฟทั้ง L, N, G สายสัญญาณต่างๆ เช่น สาย LAN, สายโทรศัพท์, สายจานดาวเทียม ซึ่งเมื่อเกิดไฟกระชากขึ้นอาจสร้างความเสียหายหรือทำให้อายุการใช้งานเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ สั้นลงกว่าที่ควรจะเป็นและอาจก่อให้เกิดอันตรายตามมาด้วย นั่นทำให้ในปลั๊กไฟรุ่นใหม่ๆ จึงได้มีการติดติดตั้งระบบกันไฟกระชากเสริมเข้ามา

ทำความรู้จักระบบกันไฟกระชาก

ระบบกันไฟกระชากหรือ Surge Protector เป็นอุปกรณ์สำหรับช่วยป้องกันความเสียหายจากการที่แรงดันไฟฟ้าสูงขึ้นในชั่วขณะหรือในช่วงที่เกิดไฟกระชากนั่นเอง ซึ่งในปลั๊กพ่วงนั้นรูปร่างหน้าตาของมันจะเป็นแบบนี้ครับ

ชิ้นส่วนที่เราเห็นเป็นวงกลมมีสองขานี้เรียกว่า Metal Oxide Varistor หรือ MOV  ที่ทางผู้ผลิตจะติดตั้งมาในตัวปลั๊กไฟ โดยเป็นสารกึ่งตัวนำแบบหนึ่งที่ช่วยปรับค่าความต้านทานได้ตามแรงดันของกระแสไฟฟ้าที่เข้ามา นึกภาพง่ายๆ ว่าในช่วงที่ทุกอย่างปกติเจ้าตัว MOV ก็จะอยู่เฉยๆ หล่อๆ ของมันไป แต่ถ้าเกิดว่าแรงดันไฟฟ้าสูงในช่วงไฟกระชากมันก็จะเริ่มทำหน้าที่ของมันอย่างขยันขันแข็งราวกับเป็นฮีโร่มาช่วยปกป้องระบบไฟฟ้าและอุปกรณ์ต่างๆ

หลายคนอาจจะสงสัยว่าแล้วมันทำงานยังไง เราขออธิบายแบบง่ายๆ ให้คุณเข้าใจดังนี้ครับ คือตัว MOV อย่างที่เราบอกไปในตอนต้นว่ามันสามารถปรับค่าความต้านทานให้เหมาะสมกับแรงดันไฟฟ้าที่เข้ามา นั่นทำให้พอเกิดไฟกระชากจะด้วยสาเหตุใดก็ตามมันจะทำหน้าที่แบกรับความผิดปกติเอาไว้ในช่วงสั้นๆ แล้วแต่คุณภาพหรือเกรดของมันด้วย นอกจากนี้การเกิดไฟกระชากอาจมาจากสายไฟทุกเส้นทั้ง L G N ทำให้ผู้ผลิตบางเจ้าใส่ ตัว MOV มาให้ในสายทุกเส้น เพื่อเป็นการ ป้องกันที่ดีขึ้น เพราะเหตุนี้เราจึงเห็น ฉลากปลั๊กไฟบางรุ่นเขียนว่า Surge Protection X 2 หรือ   Surge Protection X 3 นั่นเองครับ

ความสามารถอีกอย่างที่ทำให้ MOV ช่วยดูแลเครื่องใช้ไฟฟ้าเราได้ดีก็คือในกรณีที่แรงดันไฟฟ้าเข้ามาเยอะเกินกว่าที่จะรับไว้ได้กระแสไฟที่เกินมาก็จะถูกส่งต่อไปยังสายดินอีกทีหนึ่ง หรือถ้าไม่มีสายดินเจ้า MOV ก็จะรับไว้จนตัวเองพังไป แม้จะไม่สามารถการันตีได้ว่าปลอดภัย 100% แต่ก็อุ่นใจกว่าปลั๊กไฟที่ไม่มีแน่นอน  และนี่ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ตาม มอก. ปลั๊กไฟฉบับล่าสุดบังคับให้ต้องมีการเดินสายดินจริงไม่ใช่แค่ทำกราวด์หลอกเอาไว้ซึ่งก็เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้อย่างเราๆ นั่นเองครับ

เห็นไหมครับว่าระบบป้องกันไฟกระชากนั้นมีความสำคัญมากแค่ไหนกับปลั๊กไฟและอุปกรณ์ที่จะนำมาใช้งาน ดังนั้นเลือกปลั๊กไฟครั้งต่อไปเลือกปลั๊ก มอก. ที่อย่างน้อยก็ช่วยการันตีได้ในระดับหนึ่งว่ามีคุณภาพ ทนทาน ปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินจองเราและครอบครัว ส่วนระบบกันไฟกระชากนั้นต้องอ่านรายละเอียดข้างกล่องให้ดีว่ามีหรือไม่มีในปลั๊กไฟรุ่นนั้น หรือจะสอบถามเข้ามาเราก็พร้อมและยินดีให้คำแนะนำเพื่อให้คุณได้ปลั๊กไฟที่ดีที่สุดเอาไว้ใช้งานกันครับ

ใส่ความเห็น